Mammografia od dekad pozostaje podstawowym narzędziem przesiewowym w diagnostyce raka piersi, jednak nie zawsze dostarcza wystarczająco precyzyjnych informacji. U części kobiet, zwłaszcza tych z gęstą tkanką gruczołową, obciążonych mutacją genów BRCA lub po niejednoznacznym wyniku wcześniejszego badania, lekarze coraz częściej zalecają wykonać rezonans magnetyczny piersi.
Rezonans a mammografia – czym różnią się obie metody i u kogo profilaktycznie MRI piersi jest wskazane – wyjaśniamy poniżej.
Rezonans piersi a mammografia i USG – różnice i porównanie
Każda z metod obrazowania piersi opiera się na innych zasadach fizycznych, co przekłada się na jej przydatność w konkretnych sytuacjach klinicznych. Mammografia jest skuteczna przede wszystkim u kobiet z przewagą tkanki tłuszczowej, jednak gdy tkanka gruczołowa jest gęsta, zmiany ogniskowe mogą pozostać niewidoczne – zarówno zmiana, jak i otaczające ją struktury mają wówczas podobną gęstość na zdjęciu rentgenowskim. W takich przypadkach, jesli chodzi o rezonans piersi, mammografię i USG, różnice i porównanie wypadają jednoznacznie na korzyść MRI, który wykrywa zmiany niezależnie od gęstości tkanki, oceniając jej unaczynienie, a nie strukturę. USG piersi bywa pomocne przy ocenie torbieli, nie zastępuje jednak badania rezonansem magnetycznym w kompleksowej ocenie obu piersi ani w wykrywaniu zmian wczesnych.
Rezonans piersi BRCA – gęsty gruczoł piersiowy a czułość badania
Nosicielki mutacji genów BRCA1 lub BRCA2 należą do grupy najwyższego ryzyka zachorowania na raka piersi. U tych pacjentek należy regularnie wykonywać rezonans piersi BRCA – gęsty gruczoł piersiowy obniża czułość mammografii, przez co MRI pozostaje metodą pozwalającą na wczesne uchwycenie zmian. Czułość MRI w wykrywaniu raka piersi jest znacznie wyższa niż mammografii wykonywanej w gęstej tkance gruczołowej – rezonans ocenia bowiem unaczynienie tkanki, nie zaś jej gęstość, co czyni go metodą skuteczną niezależnie od budowy gruczołu piersiowego. Z tego powodu wytyczne towarzystw onkologicznych zalecają, by kobiety z mutacją BRCA wykonywały rezonans magnetyczny piersi corocznie, na przemian z mammografią lub jako samodzielne badanie przesiewowe.
Kiedy lekarz kieruje na MRI piersi zamiast mammografii?
Decyzja o skierowaniu na rezonans nie zapada przypadkowo i zawsze wynika z konkretnych przesłanek klinicznych. Okoliczności, w których lekarz kieruje na MRI piersi zamiast mammografii, dotyczą najczęściej gęstości gruczołu piersiowego (kategoria ACR C lub D), niejednoznacznego wyniku mammografii bądź USG, a także niepokojących objawów, których dotychczasowe badania nie wyjaśniły. Wskazania do rezonansu piersi obejmują:
- potwierdzoną mutację genów BRCA1 lub BRCA2,
- wysoce gęsty miąższ gruczołowy w mammografii (kategoria ACR C lub D),
- niejednoznaczny lub wymagający weryfikacji wynik mammografii bądź USG,
- silnie obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka piersi,
- przebytą radioterapię okolicy klatki piersiowej przed 30. rokiem życia.
Ostateczna decyzja należy do lekarza uwzględniającego całość obrazu klinicznego. U kobiet po 40. roku życia z gęstym miąższem MRI może być zalecone nawet bez potwierdzonej mutacji – sama wysoka gęstość tkanki jest uznawanym niezależnym czynnikiem ryzyka.
MRI piersi z kontrastem – co wykrywa zmiana ogniskowa?
Wiele pacjentek przed pierwszym badaniem pyta, co oznacza w praktyce MRI piersi z kontrastem – co wykrywa zmiana ogniskowa i czym różni się od obrazowania bez środka kontrastowego. Środek kontrastowy podawany jest dożylnie i gromadzi się selektywnie w obszarach o wzmożonym ukrwieniu, uwydatniając zmiany niewidoczne bez kontrastu. Rezonans pozwala ocenić kształt, granice i rozmiar zmiany, a przede wszystkim dynamikę wzmocnienia kontrastowego – szybkie gromadzenie i wypłukiwanie kontrastu jest cechą zmian złośliwych, wzmocnienie powolne i stabilne sugeruje zaś zmianę łagodną. Wynik opisywany jest przez radiologa w systemie BI-RADS wskazującym stopień podejrzenia i dalsze postępowanie, a opis w Centrum Medycznym w Rakoniewicach jest gotowy w ciągu 48 godzin.
Jak się przygotować na MRI piersi i co zabrać na badanie?
Właściwe przygotowanie ma bezpośredni wpływ na jakość uzyskanych obrazów i bezpieczeństwo procedury, dlatego warto wiedzieć z wyprzedzeniem, jak się przygotować na MRI piersi i co zabrać na badanie. Termin ma znaczenie: MRI piersi najlepiej wykonywać między 7. a 14. dniem cyklu miesiączkowego, gdyż tło hormonalne wpływa wówczas korzystnie na interpretację obrazów. Na badanie należy zabrać skierowanie lekarskie, wyniki wcześniejszych badań obrazowych piersi oraz informacje o przebytych operacjach i przyjmowanych lekach, a przed badaniem z kontrastem – aktualne badanie kreatyniny. Samo badanie rezonansem magnetycznym trwa od 30 do 60 minut i odbywa się w pozycji leżącej na brzuchu, a przez cały czas pacjentka ma kontakt głosowy z personelem. Pełna lista wskazówek dostępna jest na stronie przed badaniem.
Rezonans magnetyczny prywatnie – krótkie terminy i opis w 48 godzin
W publicznym systemie ochrony zdrowia czas oczekiwania na badanie może wynosić wiele miesięcy, a rezonans magnetyczny prywatnie pozwala tego uniknąć – co w przypadku kobiet z grupy ryzyka ma bezpośrednie znaczenie dla skuteczności diagnostyki. Centrum Medyczne w Rakoniewicach realizuje badanie rezonansem w konkretnie ustalonym terminie, z rejestracją online i telefoniczną, a opis przygotowuje lekarz radiolog w ciągu 48 godzin. Więcej o zespole i sposobie pracy placówki przeczytasz na stronie o nas.
Wynik trafia do pacjentki w formie elektronicznej lub papierowej, co umożliwia lekarzowi kierującemu podjęcie decyzji bez zbędnej zwłoki. Rezonans piersi jest nieodzownym uzupełnieniem standardowych badań – a niekiedy badaniem pierwszego wyboru – u kobiet z grup podwyższonego ryzyka.